| |
De Europese richtlijn en het Nederlandse wetsvoorstel
voor consumentenkoop en garantie
Met de invoering van
de richtlijn wil de Europese Unie een gezamenlijke
minimumregeling voor consumentenbescherming tot stand
brengen. De wetgeving van de lidstaten betreffende de
verkoop van consumptiegoederen laat momenteel onderling
nog grote verschillen zien. Om ervoor te zorgen dat de
consument in alle landen van de Europese Unie min of
meer dezelfde bescherming geniet, is besloten tot een
harmonisatie van de consumentenkoop en garantie. De
richtlijn is tevens bedoeld om concurrentievervalsing
tegen te gaan.
De richtlijn bevat onder meer
een opsomming van de verplichtingen van de verkoper en
de rechten van de consument als een product niet aan de
verwachtingen voldoet die de consument mocht hebben. De
verkoper kan de rechten van de consument op geen enkele
wijze inperken. Garanties van verkopers of producenten
zijn bindend en mogen de consument niet misleiden.
Het Nederlandse wetsvoorstel voor consumentenkoop en
garantie is de implementatie van de Europese richtlijn.
Consumentenkoop
De wet biedt de consument
meer zekerheden. Consumentenkoop is een koopovereenkomst
tussen een professionele verkoper en een particuliere
koper. Het gaat daarbij om de koop van een roerende
zaak. Het kan daarbij gaan om de koop van
levensmiddelen, maar ook om de aanschaf van duurzame
gebruiksgoederen, zoals een wasmachine of een auto.
Kortom, alle goederen die voor particulier gebruik door
beroepsmatige verkopers worden aangeboden.
De
consumentenkoop geldt nadrukkelijk voor producten. De
regeling geldt niet voor diensten, zoals het boeken van
een reis, het afsluiten van een verzekering of het
aangaan van een lening.
Niet van toepassing
indien:
- Een consument een product koopt van een
particulier
- Voor iemand die een product koopt in
het kader van zijn beroep of bedrijf
- Bij de koop
van een onroerende zaak, zoals een huis
Naast de
algemene bepalingen voor consumentenkoop gelden
bijzondere regels indien de consument via internet, per
telefoon, post of fax een product of dienst koopt.
De belangrijkste bepalingen
Van de
belangrijkste bepalingen uit de Europese richtlijn en de
Nederlandse wet wordt hieronder een samenvatting
gegeven. De samenvatting geeft alleen de grote lijnen
weer. De samenvatting geeft dus niet alle bepalingen en
alle uitzonderingen daarop weer. Aan deze tekst kunnen
dan ook geen rechten worden ontleend.
De
verplichtingen van de verkoper
De verkoper is
verplicht het product aan de koper af te geven. Hierdoor
wordt de koper eigenaar. Betaalt de consument later of
in termijnen, dan kan de verkoper echter bedingen dat
hij eigenaar blijft totdat hij de totale koopsom van de
koper heeft ontvangen.
De verkoper is verplicht
een product te leveren dat met de koopovereenkomst in
overeenstemming is:
- Het product moet voldoen aan
de eigenschappen die je mag verwachten bij normaal
gebruik. Met een auto moet je kunnen rijden en remmen.
Op een pc moet je zonder problemen een
tekstverwerkingsprogramma kunnen draaien.
- De koper
mag verwachten dat een product de eigenschappen bezit
die door de verkoper zijn toegezegd. Heeft de koper
bijvoorbeeld verteld dat hij een auto nodig heeft om met
zijn caravan naar de Ardennen te gaan, dan moet de auto
daartoe in staat zijn. Het kan dus van belang zijn om de
verkoper te vertellen waarvoor het product gebruikt zal
worden.
- Een verkoper is niet alleen gebonden aan zijn
eigen mededelingen. Als de fabrikant reclame voor het
product maakt, kan de koper daar rechten aan ontlenen
(zie ook "Garanties"). Voldoet het product niet aan de
in de reclame toegezegde eigenschappen, dan kan de koper
de verkoper hierop in principe aanspreken.
- Draagt de
verkoper zorg voor de installatie van het product, maar
voert hij de installatie ondeugdelijk uit, dan geldt dit
als een gebrek aan overeenstemming van het product aan
de overeenkomst. Hetzelfde geldt als de koper zelf het
product installeert, maar de bijgevoegde
montagevoorschriften gebreken vertonen, waardoor het
eindresultaat tegenvalt.
De verplichtingen
van de koper
Tenzij anders is afgesproken, vindt de
betaling van de koopsom plaats bij ontvangst. Wordt het
product later geleverd of kan het product niet meteen
worden meegenomen, dan hoeft de koper nooit meer dan de
helft van de koopprijs vooruit te betalen.
Betaalt de koper de koopprijs niet of niet tijdig, dan
kan de verkoper eisen:
- dat de koper alsnog de
koopprijs betaalt
- dat de koper de kosten vergoedt
die de verkoper hiervoor heeft moeten maken (de
zogenaamde incassokosten); en,
- dat de wettelijke
rente over de koopprijs wordt vergoed. De wettelijke
rente is verschuldigd vanaf de dag waarop de
betalingstermijn is verstreken.
In plaats hiervan
kan de verkoper ook eisen dat de overeenkomst wordt
ontbonden. In dat geval kan hij vergoeding eisen van de
door hem geleden schade.
Een defect aan het
product
Als een product na aanschaf defect gaat, kan
de koper de verkoper in bepaalde gevallen voor het
defect aanspreken. Het moet wel gaan om een defect dat
op het moment van aflevering aanwezig was, ook al
openbaarde het defect zich pas later.
- Openbaart
zich binnen zes maanden na aanschaf een defect, dan
wordt vermoed dat dit het gevolg is van een gebrek in
het product, dat reeds bij aflevering bestond. De
verkoper zal moeten aantonen dat hiervan geen sprake is.
Deze regel geldt niet indien dat niet past bij het type
product, zoals bijvoorbeeld bij bederfelijke levenswaren
of feestballonnen.
- De verkoper is eveneens
aansprakelijk indien hij het uitblijven van het defect
heeft gegarandeerd.
- Zonder een dergelijke garantie
gaat het om de vraag of de koper mocht verwachten dat
het defect zich in deze periode zou kunnen openbaren.
Het is dus zeker niet zo dat de verkoper voor elk defect
kan worden aangesproken. Het antwoord op deze vraag is
afhankelijk van tal van omstandigheden, zoals de aard
van het product, bijvoorbeeld of het een merkartikel is,
de prijs, de intensiteit van het gebruik en andere
factoren. Van een goedkoop horloge mag bijvoorbeeld niet
dezelfde levensduur worden verwacht als van een kostbaar
horloge. Bovendien kan het defect veroorzaakt zijn door
een verkeerd gebruik van het product door de koper.
Wat kan de koper eisen?
Indien een product
niet voldoet aan de verwachtingen die de koper daarvan
mocht hebben, kan hij eisen:
- dat de verkoper het
ontbrekende alsnog levert
- dat het product wordt
hersteld of vervangen
- dat de verkoper een gedeelte
van de koopprijs terugbetaalt
- dat de
koopovereenkomst wordt ontbonden.
1) Het
ontbrekende wordt alsnog geleverd
Indien het
geleverde product niet compleet is, kan de koper
levering van het ontbrekende onderdeel eisen.
2)
Herstel of vervanging
In principe kan de koper een
keuze maken tussen het laten herstellen of vervangen van
een defect product. Een keuze is echter niet altijd
mogelijk. Een gebroken spiegel is niet te repareren,
maar wel te vervangen. Soms is herstel zo duur, dat dit
niet gevergd kan worden van de verkoper. Of is het
gewoonweg eenvoudiger en goedkoper om het product te
vervangen. Het omgekeerde, wel herstel maar geen
vervanging, komt ook voor. Van een auto met een kras op
de spiegel, kan de koper in redelijkheid enkel het
herstel van de spiegel vorderen.
Eist de koper
herstel of vervanging van het product, dan is de
verkoper verplicht om dit binnen redelijke termijn en
zonder teveel overlast voor de koper te doen. De
verkoper kan hiervoor geen kosten in rekening brengen.
Wel kan de verkoper aan de koper een vergoeding vragen
bij de vervanging of bij ingrijpend herstel van een
product dat, in verhouding tot de gebruikelijke
levensduur, reeds geruime tijd in gebruik is geweest.
3) Terugbetaling van een gedeelte van de koopprijs
en ontbinding van de koopovereenkomst
Is herstel en
vervanging van het product onmogelijk of kan dit niet
verlangd worden van de verkoper, dan kan de koper de
koopovereenkomst ontbinden, of eisen dat een gedeelte
van de koopprijs wordt terugbetaald.
Het gaat om
een situatie waarin de verkoper niet in staat is om het
product te herstellen en te vervangen. Bijvoorbeeld
omdat het product uit een eenmalige aanbieding afkomstig
was, en reparatie in geen verhouding staat tot de waarde
van het product.
De koper kan de koopovereenkomst
schriftelijk ontbinden. Hij moet het product aan de
verkoper teruggeven en de koper krijgt zijn geld terug.
In de plaats daarvan kan de koper ook, eveneens
schriftelijk, van de verkoper verlangen dat deze een
deel van de koopprijs terugbetaalt. Welk deel van de
koopprijs hij kan terugvragen is afhankelijk van de mate
waarin het product niet voldoet aan de verwachtingen van
de koper van het product.
Wacht de verkoper te
lang met het herstellen of vervangen van het product,
dan kan de koper de koopovereenkomst ontbinden of een
gedeelte van de koopprijs terugvorderen. Herstelt of
vervangt de verkoper het product uiteindelijk wel, maar
niet binnen een redelijke termijn, dan kan de koper een
deel van de koopprijs terugvorderen.
Verhaal door
de verkoper
Indien de koper met succes een van de
rechten heeft uitgeoefend die genoemd worden onder "wat
kan de koper eisen", dan kan de verkoper
schadevergoeding vorderen van degene van wie hij het
product heeft gekocht (zijn "voorschakel"). Voorwaarde
hiervoor is wel dat de verkoper niet verantwoordelijk is
voor de reden waarom het product niet voldoet aan de
verwachtingen van de koper. Is hij daar niet
verantwoordelijk voor, dan kan hij zijn schade verhalen
bij zijn voorschakel. Dit verhaalsrecht van de verkoper
kan door zijn voorschakel niet contractueel worden
uitgesloten.
Garanties
De verkoper kan de
koper extra garanties geven, bovenop de wettelijke
rechten. Een garantiebewijs kan de wettelijke rechten
van de koper echter niet inperken. Als de garantie
bijvoorbeeld vermeldt dat het product gedurende één jaar
na aanschaf gratis wordt gerepareerd, ontneemt dit de
koper niet het recht om de vervanging van het product te
eisen.
De verkoper of de producent garandeert
bijvoorbeeld dat een horloge zeker 40 jaar zal werken.
Gaat het horloge eerder stuk, dan krijgt de koper een
nieuwe. De koper kan, indien reparatie mogelijk is, ook
verlangen dat het horloge wordt gerepareerd.
Vaak
biedt een verkoper tegen een extra bedrag bovenop de
koopsom een aanvullende garantie in de vorm van een
service-verzekering. Een koper doet er verstandig aan
goed te overwegen wat hij hierdoor extra krijgt bovenop
de wettelijke rechten die de consument al heeft. De
service-verzekering biedt mogelijk niet veel meer dan de
koper al aan wettelijke rechten heeft.
De
garantie moet op duidelijke en begrijpelijke wijze de
rechten of vorderingen van de koper bevatten. Voorts
moet de garantie de naam en het adres van de verkoper of
de producent vermelden en de duur en het gebied waarvoor
de garantie geldt.
Reclame-uitingen vallen
eveneens onder de garantie. Bij de aanschaf van het
product kan de koper verlangen dat deze garantie op
papier wordt verstrekt. De verkoper of fabrikant mag
deze gegevens echter ook per e-mail of per diskette
verstrekken.
De ontevreden koper
De koper
die een klacht heeft over een product moet niet te lang
wachten met het ondernemen van stappen. In principe
heeft hij vanaf het ontdekken van een defect twee
maanden de tijd om de verkoper van zijn klacht op de
hoogte te brengen. Wacht de koper langer dan twee
maanden, dan verspeelt hij zijn rechten. De koper
verspeelt bovendien zijn rechten, als hij niet binnen
twee jaar na de klacht actie onderneemt.
De koper
en verkoper moeten proberen om in onderling overleg tot
een oplossing te komen. In principe heeft de koper de
keuze. Meestal wordt het product gerepareerd of geruild.
Wordt de koop in onderling overleg ontbonden, dan hoeft
de koper geen genoegen te nemen met een tegoedbon.
Biedt de verkoper geen oplossing aan, dan moet de
koper hem op zijn plichten wijzen en meedelen wat hij
van de verkoper eist. Een dergelijke aanmaning kan het
beste per aangetekende brief worden verstuurd.
Bezorgkosten
De koper kan met de verkoper afspreken
dat deze het product thuis bezorgt. Tenzij bij de
aankoop anders is afgesproken, zijn de bezorgkosten voor
de verkoper. De verkoper moet in het laatste geval de
kosten apart vermelden, of duidelijk maken hoe hij deze
berekent.
Ongevraagd toezenden
Het ongevraagd
toezenden van een product is verboden. Wordt een product
toch ongevraagd toegezonden in de hoop dat het product
wordt gekocht, dan mag de ontvanger het product behouden
zonder dat hij er voor hoeft te betalen. Ook kan hij het
product aan de verkoper terugsturen. De verzendkosten
zijn in dat geval voor de rekening van verkoper.
|
|